BMT Baş Assambleyasının növbəti, 80-ci sessiyası sentyabrın 9-da başlayacaq.

"Report"un xəbərinə görə, çərşənbə axşamı BMT Baş Assambleyasının 79-cu sessiyasının sonuncu iclası Filemon Yanqın sədrliyi ilə keçiriləcək və o səlahiyyətlərini Baş Assambleyanın 80-ci sessiyasının sədri, əvvəllər Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinə rəhbərlik etmiş Annalena Berboka təhvil verəcək.

Yeni sessiyanın əsas hadisəsinin sentyabrın 23-dən 27-dək, eləcə də sentyabrın 29-da keçiriləcək Yüksək Səviyyəli həftə çərçivəsində ümumi siyasi debatlar olacağı gözlənilir. Bu müddət ərzində ümumilikdə 195 nümayəndə heyətinin çıxışı gözlənilir.

BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası təşkilatı bürümüş kəskin maliyyə böhranı fonunda keçiriləcək. BMT bir neçə ölkənin, o cümlədən ən böyük donor olan ABŞ-nin təqribən 3 milyard dollar, o cümlədən 1,5 milyard dollar müntəzəm ödənişlər və sülhməramlı əməliyyatlar üçün əhəmiyyətli məbləğlərdə borcu olan üzvlük haqlarının ödənilməməsi səbəbindən büdcə kəsiri ilə üzləşir.

Bundan əlavə, ikinci ən böyük donor olan Çinin də ilin sonuna qədər ödənişlərini gecikdirməsi maliyyə qeyri-sabitliyini artırır. Bu gecikmələr BMT-ni xərcləri azaltmağa, işə qəbulu dondurmağa və humanitar proqramları, o cümlədən uşaqlara və qaçqınlara yardımı azaltmağa məcbur edir.

Böhrana cavab olaraq, BMT-nin baş katibi Antoniu Quterreş 2026-cı ilə qədər 6 900-ə yaxın iş yerinin itirilməsinə səbəb ola biləcək xərclərin modernləşdirilməsinə və 20% azaldılmasına yönəlmiş UN80 islahat proqramına başlayıb.

ABŞ fəal şəkildə BMT-nin işini optimallaşdırmağa çağırsa da, 2025-ci ilin iyul ayında əvvəllər təsdiq edilmiş 1 milyard dollar vəsaitin ayrılmasının ləğvi də daxil olmaqla maliyyə kəsintiləri vəziyyəti xeyli çətinləşdirir.

Beynəlxalq təşkilatın mənbələri bildiriblər ki, Prezident Donald Tramp administrasiyasının təşəbbüsü ilə həyata keçirilən tədbirlər böhranlı regionlarda sülhməramlı missiyalar və humanitar yardım kimi əsas proqramları təhdid edir və bəzi üzv dövlətlər arasında narahatlıq yaradır.

UN80 islahatının bir hissəsi olaraq 2026-cı ilə qədər UNICEF, UNFPA və "UN Women" kimi bir neçə BMT agentliyinin baş qərargahının Nyu-Yorkdan Nayrobiyə mümkün köçürülməsi müzakirə edilir. Bu addım əməliyyat xərclərini azaltmağa yönəlib, çünki Nayrobi yerli işçilərə 25 %-ə qədər, beynəlxalq işçilərə isə 13 %-ə qədər qənaət edir.