Son dövrlərdə sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər və məlumatlar bir həqiqəti açıq şəkildə ortaya qoyur: Qəbələ–Oğuz meşələri sistemli şəkildə məhv edilir. Bu, artıq ayrı-ayrı halların təsadüfi nəticəsi deyil, davamlı xarakter alan, ciddi nəzarətsizlik və məsuliyyətsizlik fonunda baş verən ekoloji fəlakətdir. Əsrlərlə formalaşmış təbii sərvətlərin, yaşı yüzillərlə ölçülən ağacların şəxsi maraqlar naminə qırılması nə hüquqa, nə də vicdana sığır.
Bu meşələr təkcə ağaclardan ibarət deyil. Onlar regionun iqlim balansını qoruyan, biomüxtəlifliyi təmin edən, torpaq eroziyasının qarşısını alan canlı bir sistemdir. Bu sistemə edilən hər bir müdaxilə gələcək nəsillərin həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Bu baxımdan, Qəbələ–Oğuz meşələrində baş verənlər təkcə bir regionun deyil, bütövlükdə ölkənin ekoloji təhlükəsizliyi üçün ciddi siqnaldır.
Yayılan məlumatlara görə, bəzi işbaz qruplar yaşı çox olan dekorativ və qiymətli ağacları kəsərək onları kommersiya məqsədilə istifadə edir. Bu prosesin açıq-aşkar şəkildə, bəzən hətta gizlədilmədən həyata keçirilməsi isə daha böyük suallar doğurur: bu fəaliyyətlər kimlərin himayəsi altında baş verir? Niyə bu qədər açıq qanun pozuntularına qarşı operativ və sərt tədbirlər görülmür?
Məsələ ilə bağlı diqqət mərkəzində olan əsas qurumlardan biri Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyidir. Nazirliyin başında duran Rəşad İsmayılov ölkədə ekoloji tarazlığın qorunmasına cavabdeh əsas şəxslərdən biridir. Belə olan halda, Qəbələ–Oğuz meşələrində baş verənlərin onun diqqətindən kənarda qalması ehtimalı ya çox zəifdir, ya da bu sahədə nəzarət mexanizmlərinin yetərsizliyindən xəbər verir.
Eyni zamanda, region üzrə birbaşa məsuliyyət daşıyan Qəbələ–Oğuz Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinin direktoru Əkrəm Babayev də ciddi suallar qarşısındadır. Əgər bu qırıntılar doğrudan da kütləvi xarakter daşıyırsa, bu halda yerli struktur rəhbərliyinin ya prosesdən xəbəri yoxdur – bu isə idarəetmədə ciddi boşluq deməkdir – ya da xəbəri var və adekvat tədbir görmür. Hər iki hal qəbuledilməzdir.
Bu gün ən təhlükəli məqam odur ki, ekoloji cinayətlər cəzasız qaldıqca, onlar daha geniş miqyas alır. Qanunların tətbiqi selektiv xarakter daşıdıqda, məsuliyyət hissi yox olur, özbaşınalıq isə normaya çevrilir. Halbuki, meşələrin qorunması ilə bağlı qanunvericilik kifayət qədər sərtdir və belə hallarda həm inzibati, həm də cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulur. Problem qanunların olmamasında deyil, onların icra olunmamasındadır.
Qəbələ–Oğuz meşələri Azərbaycanın təbii irsinin ən qiymətli hissələrindən biridir. Bu meşələrin məhv edilməsi yalnız bu günün deyil, gələcəyin də itirilməsi deməkdir. Ekologiyanın pozulması təkcə ağacların kəsilməsi ilə bitmir – bu, su ehtiyatlarının azalması, torpaq sürüşmələrinin artması, iqlim dəyişikliklərinin sürətlənməsi kimi zəncirvari fəsadlara gətirib çıxarır. Bu isə artıq milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilə bilər.
Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər ictimai nəzarətin nə qədər vacib olduğunu bir daha sübut edir. Vətəndaşlar artıq baş verənlərə biganə qalmır, faktları ictimailəşdirir, məsul qurumları hərəkətə keçməyə çağırır. Lakin bu çağırışların cavabsız qalması cəmiyyətdə haqlı narazılıq yaradır. İnsanlar sual edir: əgər bu qədər açıq-aşkar qanun pozuntuları qarşısında tədbir görülmürsə, onda məsul qurumlar nə işlə məşğuldur?
Bu vəziyyətin dəyişməsi üçün ilk növbədə şəffaflıq təmin olunmalıdır. Baş verən hadisələr araşdırılmalı, günahkarlar müəyyən edilməli və ictimaiyyətə açıq şəkildə təqdim olunmalıdır. Eyni zamanda, meşələrin qorunması ilə bağlı nəzarət mexanizmləri gücləndirilməli, yerli strukturların fəaliyyəti ciddi şəkildə yoxlanılmalıdır.
Ən əsası isə, bu məsələyə münasibətdə prinsipial mövqe nümayiş etdirilməlidir. Təbiətin taleyi şəxsi maraqlara qurban verilə bilməz. Əgər bu gün bu prosesə “dur” deyilməzsə, sabah çox gec ola bilər. Çünki məhv edilən ağacı yenidən əkmək mümkündür, lakin yüzillərlə formalaşmış ekosistemi bərpa etmək bəzən qeyri-mümkün olur.
Qəbələ–Oğuz meşələrində baş verənlər sadəcə bir xəbər deyil, bu, bir xəbərdarlıqdır. Bu xəbərdarlığı görməməzlikdən gəlmək isə gələcək qarşısında böyük məsuliyyətsizlik olardı. Təbiət susur, amma bu susqunluğun arxasında böyük bir fəlakətin səsi gizlənir. O səsi eşitmək və vaxtında tədbir görmək isə artıq məsul şəxslərin borcudur.

PS: Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Meşələrin İnkişafı Xidmətinin 15 saylı Qəbələ Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinin direktoru Əkrəm Babayev daha əvvəl Şəki Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinə rəhbərlik edib. Hər iki Qarabağ müharibəsinin veteranı olmağını, qazi statusunun ona verdiyi imtiyazı özünə qalxan edib, daşıdığı vəzifələrdən irəli gələn öhdəlikləri yerinə yetirmək əvəzinə meşə talanlarına nəyinsə müqabilində göz yumub.
Bu günlərdə Regional Mərkəzin tabeliyində olan Oğuz meşəbəyliyinin rayonun Xalxal kəndi ərazisinə düşən 8-ci dolayında ağacların kütləvi şəkildə kəsilməsi təbiətsevərlər tərəfindən video-qeydə alınıb. İnformatorun saytımızın redaksiyasına göndərdiyi video-materialda yaş halında doğranan ağacların görüntüsünü ağackəsən motorlu mişarların səsi müşayiət edir. Materialı təqdim edən informator bildirir ki, kütləvi şəkil almış “yaşıl soyqırım” sahə rəisi Vüqar Şəfiyevin və meşə gözətçisi Mahal Qasımovun əli ilə, baş meşəbəyi Valeh Məmmədovun təşkilatçılığı ilə həyata keçirilir. Məlumata görə, Valeh Məmmədov birbaşa Əkrəm Babayevin instruktajı ilə hərəkət edir, əlbirdirlər. O da vurğulanır ki, Valeh Məmmədov xidməti ərazisi Balakən, Qax, Şəki, Zaqatala, Oğuz inzibati rayonlarını əhatə edən və inzibati binası Şəkidə yerləşən 7 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin rəisi Akif Məmmədova arxalanaraq Oğuzun mərkəzində taxta bazarı açıb.
Xatırladaq ki, Qəbələ Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzinin əvvəlki direktorları İlqar Qəribov və Alim Əlizadə Mərkəzin nəzarət etməli olduğu Oğuz və Qəbələ meşələrinin talanına şərait yaratmalarına, rüşvətxorluqlarına görə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunaraq həbs ediliblər. Görünür, Əkrəm Babayev onların aqibətindən nəticə çıxarmayıb.

https://www.facebook.com/watch/?v=873831611016183